Wykład prof. Gideona Koutsa (13 VI 2018)

Serdecznie zapraszamy na wykład prof. Gideona Koutsa (Université de Paris 8) pod tytułem:

A brief history of Jewish and Hebrew Media and Communication: From the 'People of the Book' to the 'Start- up Nation'

(KRÓTKA HISTORIA KOMUNIKACJI I MEDIÓW ŻYDOWSKICH I HEBRAJSKICH: OD"LUDU KSIEGI' DO 'NARODU START-UPOW')

Wykład odbędzie się w środę, 13 czerwca, o godzinie 16:00 w sali 9.

 Koncepcja pisma u dawnych Hebrajczyków jest nierozerwalnym połączeniem « sacrum » i « profanum ». Służy ona do przekazywania informacji od człowieka do człowieka i z pokolenia na pokolenie, ale jest to również abstrakcyjny symbol Słowa Bożego. Na przestrzeni historii określenie « Lud Księgi » dobrze streszcza funkcje i status księgi w tradycyjnym społeczeństwie żydowskim. Święte księgi odgrywają pierwszorzędną rolę w utrzymaniu zbiorowej tożsamości i ciągłości tej społeczności, a tym samym w przekazywaniu kultury.

Procesy kryzysowe i modernizacyjne XIX wieku w Europie prowokują w społeczeństwie żydowskim przemiany i sekularyzację koncepcji księgi i nauczania. Szczególny charakter i wielka ważność księgi w kulturze hebrajskiej nie mogły nie wywrzeć wpływu na nowoczesne medium, jakim była hebrajska gazeta założona w tym czasie w Europie Środkowej i Wschodniej. Gazeta hebrajska nie jest niczym innym jak wydawaną periodycznie księgą i łączy w sobie – przynajmniej w oczach czytelnika – funkcje zastrzeżone dotąd dla literatury teologicznej: 1) Jest to najwyższe źródło, z którego płyną zasady organizacji społecznej: Rabini, którzy poświęcają się egzegezie tekstów i ich praktycznemu zastosowaniu w codziennym życiu, reprezentują wyższą warstwę społeczną. Przenosi się to na status dziennikarza, który również zajmuje się na co dzień pismem. 2) Obserwacja i badanie określonych zagadnień i tematów przez wszystkich członków wspólnoty tworzy szczególną sytuację komunikatywną, która wysuwa na pierwszy plan tych, co poświęcają się w ten sposób tworzeniu wspólnego doświadczenia, które to doświadczenie tworzy zbiorową tożsamość i zapewnia trwałość ludu z pokolenia na pokolenie – w czasie – oraz z jednego miejsca w diasporze do innego – w przestrzeni. Gazeta, podobnie jak księga, wykorzystuje system przyjętych symboli i konceptów (patrz, między innymi, « artykuły świąteczne »). Jeśli, jak pisał Mc Luhan, kształtowanie osobowości wiąże się z czytaniem, można z tego wywnioskować, że studiowanie ksiąg, mimo wszystkich ich aspektów religijnych, pomogło w kształtowaniu osobowości racjonalnej i zdyscyplinowanej odpowiadającej społeczeństwu laickiemu. Według Y. Katza oba kryzysy, które – jak pisze Weber – negatywnie wpłynęły na tradycyjne społeczeństwo, dosięgły również społeczeństwa żydowskiego. Charyzmatyzm religijny znalazł swój wyraz w ruchach chasydzkich, a racjonalizm – w ruchu Haskala. To właśnie Haskala przyznała wartościom badania i księgi pierwszorzędną ważność. Ich tradycyjna ważność została przekształcona. Stały się one działalnością sekularną. Źródłem legitymizacji przestają być wartości narodowe i religijne, a stają się nim wartości indywidualistyczne. I tak Maskilowie i ortodoksi sprzeciwiający się chasydyzmowi odnajdują się wśród redaktorów gazet hebrajskich.

Sekularyzacja wartości księgi – lub gazety – nie pozbawia jej najważniejszej jej wartości dla emancypacji i syjonizmu. Koncepcja « Centrum duchowego » Ahada Haama spoczywa na hipotezie, według której narodowe zmartwychwstanie ludu żydowskiego na Ziemi Izraela obejmie wszystkie aspekty kultury i wszystkie warstwy ludności. « Lud Księgi », który stanie się do tego czasu « ludem ksiąg i gazet » przekształci się w « lud obdarzony erudycją ». Jak zatem interpretować proces, który doprowadza do rewolucji medialnej lat dziewięćdziesiątych XX wieku, gdy po raz pierwszy – zgodnie z przeprowadzonymi w Izraelu ankietami – Telewizja (a potem Nowe Media) stała się medium bardziej wiarygodnym niż prasa, i to w społeczeństwie, w którym znajomość języka hebrajskiego nie stanowi już podstawowego elementu przynależności kulturowej i narodowej?

Według H. Innisa, deterministy technologicznego, można interpretować historię cywilizacji zachodniej z punktu widzenia przedziałów czasowych, w jakich pojawiają się nowe media, które redukują ogólne parcie epoki poprzedniej ku wymiarowi czasowemu lub ku wymiarowi przestrzennemu, które przywracają równowagę między tymi dwoma wymiarami i odtwarzają nową stabilność społeczną. Spróbujemy przeprowadzić krytyczną analizę tej nowej stabilności w odniesieniu do Żydów i Izraela.

Get more Joomla!® Templates and Joomla!® Forms From Crosstec