Zapraszamy do studiowania na IRUJ

Instytut Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego jest miejscem wyjątkowym. Jesteśmy jedynym ośrodkiem w Polsce, w którym można podjąć krytyczne, interdyscyplinarne studia nad religią – religioznawstwo połączone z porównawczymi studiami nad kulturą.

Religioznawstwo jest dyscypliną naukową, która narodziła się w wyniku uniezależnienia badań nad religią od konfesyjnej teologii. Nie jest katechezą ani teologią. Dla religioznawcy religia nie jest wyznaniem wiary, lecz wyzwaniem intelektualnym – fenomenem, który należy zrozumieć i wyjaśnić. Podstawowe pytania, wokół których został zbudowany nasz program studiów, skupiają się na fundamentalnych zagadnieniach nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych: czym jest religia? dlaczego znajdujemy ją we wszystkich kulturach ludzkich? co sprawia, że ludzie wierzą w istnienie istot nadprzyrodzonych? jaką rolę odgrywają wspólnie odprawiane rytuały? jaki wpływ wywierają religie na inne dziedziny życia ludzkiego: społeczeństwo, politykę, kulturę, gospodarkę? jaką rolę odgrywa religia w ewolucji człowieka?

Religia jest jednym z najważniejszych i najbardziej złożonych elementów ludzkiego doświadczenia, badając ją wnikamy w świat ludzkich kultur. W czasie studiów poznajemy różne religie w ich kontekstach kulturowych. Porównujemy mity, rytuały, instytucje m.in. chrześcijaństwa, islamu, buddyzmu, hinduizmu i religii tradycyjnych. Analizujemy teksty i obrazy dążąc do głębokiego zrozumienia ich treści. Mamy możliwość poznawania języków wielkich tradycji religijnych w przeszłości i współczesności. Doskonalimy umiejętność jasnego, logicznego myślenia i prowadzenia racjonalnej dyskusji. Piszemy prace, w których przedstawiamy wyniki własnych poszukiwań. Zastanawiamy się również nad możliwością wyjaśnienia doświadczenia religijnego przy użyciu metod psychologicznych, neurobiologii lub badań kognitywnych. Jednym słowem, kształcimy umiejętność krytycznego myślenia i jasnego argumentowania.

Umiejętności wykształcone podczas studiów religioznawczych są cenione przez pracodawców w Polsce i na świecie. Nasi absolwenci pracują w instytucjach kultury, w reklamie, w bankach, w szkołach, w prasie, telewizji i portalach internetowych. Jesteśmy najstarszym i najbardziej prestiżowym Uniwersytetem w Polsce. Tylko u nas można studiować religioznawstwo i porównawcze studia nad kulturą na wszystkich stopniach studiów od licencjatu po doktorat, pod opieką najbardziej kompetentnych i życzliwych nauczycieli akademickich.

dr hab. Elżbieta Przybył-Sadowska

Kontakt:

Zakład Historii Chrześcijaństwa, Collegium Broscianum (ul. Grodzka 52), pokój 8
tel: (12) 6631720
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Zainteresowania naukowe:

• historia chrześcijaństwa
• dzieje i duchowość Kościołów wschodnich (prawosławie i Kościoły przedchalcedońskie),
• prawosławie na ziemiach Słowiańszczyzny,
• uprzedzenia religijne.

Publikacje:

Książki:

  • [wspólnie z Jakubem Sadowskim i Dorotą Urbanek] Rosja. Przestrzeń, czas i znaki, Kraków 2016
  • Triuno. Instytucje we wspólnocie Lasek 1911-1961, Kraków 2015.
  • W cieniu Antychrysta. Idee staroobrzędowców w XVII w., Kraków 1999.
  • Prawosławie, Kraków 2000 (wydanie 2, poprawione – 2006).
  • Wyznania wiary. Kościoły orientalne i prawosławne, Kraków 2006.
  • Chodzić po wodzie. Z Anną Świderkówną rozmawia Elżbieta Przybył, Kraków 2003 (wydanie 2, poprawione – Kraków 2006).

Redakcja prac zbiorowych:

Oblicza gnozy, Kraków 2000.
Ostatnie przed wielkim milczeniem. Język a religia, Kraków 2001.
Nadprzyrodzone, Kraków, 2003.
Religia wobec historii, historia wobec religii, Kraków 2006.
• (wspólnie ze Zbigniewem Paskiem) Słownik religii, Kraków 2010.

Redakcja czasopism:

  • Religia w procesie przemian (współred. z I. Borowik), „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy" 7/8 (1994).
  • (wspólnie z Darią Szymańską-Kutą) Orbis Christianus. Studia ofiarowane Profesorowi Janowi Drabinie, „Studia Religiologia" 43 (2010).
  • „Studia Religiologia" 44 (2011)
  • (wspólnie z Dominiką Motak) "Studia Religiologica" z. 1/45 (2012)
  • (wspólnie z Dominiką Motak) "Studia Religiologica" z. 2/45 (2012)
  • (wspólnie z Dominiką Motak) "Studia Religiologica" z. 3/45 (2012)
  • (wspólnie z Dominiką Motak) "Studia Religiologica" z. 4/45 (2012)
  • (wspólnie z Dominiką Motak) "Studia Religiologica" z. 1/46 (2013)
  • (wspólnie z Dominiką Górnicz) "Studia Religiologica" z. 2/46 (2013)
  • "Studia Religiologica" z. 3/46 (2013)
  • "Studia Religiologica" z. 4/46 (2013)
  • "Studia Religiologica" z. 1/47 (2014)
  • "Studia Religiologica" z. 2/47 (2014)
  • "Studia Religiologica" z. 3/47 (2014)
  • "Studia Religiologica" z. 4/47 (2014)
  • "Studia Religiologica" z. 1/48 (2015)
  • "Studia Religiologica" z. 2/48 (2015)
  • "Studia Religiologica" z. 3/48 (2015)
  • (wspólnie z Małgorzatą Sachą) "Studia Religiologica" z. 4/48 (2015)
  • "Studia Religiologica" z. 1/49 (2016)
  • "Studia Religiologica" z. 2/49 (2016) 
  • Artykuły:

  • Religia niezorganizowana a kształt dziejów (na przykładzie historii prawosławia na Rusi i w Państwie Moskiewskim), „Przegląd Religioznawczy" 1/175 (1995), s. 123-131.
  • Eklezjologiczne przyczyny rozłamu Cerkwi rosyjskiej w połowie XVII wieku, „Studia Religiologica" 29 (1996), s. 69-87.
  • Historia w cieniu czasów ostatecznych. Ewolucja idei eschatologicznych na Rusi w XI - XVII w., „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy" 16 (1996), s. 85-108.
  • Myśl eschatologiczna ukraińskich elit prawosławnych w dobie Unii Brzeskiej, „Krakowskie Zeszyty Ukrainoznawcze" 5-6 (1996-1997), s. 87-98.
  • Elementy utopijne w ideologiczno - religijnej koncepcji Państwa Moskiewskiego [w:] Idea narodu państwa w kulturze narodów słowiańskich, T. Chrobak, Z. Stachowski (red.), Warszawa 1997, s. 41-50.
  • O możliwości zbawienia w świecie Antychrysta (zarys soteriologii staroobrzędowej do 1682 r.) [w:] Problem zbawienia w religiach i kulturach, J. Drabina (red.), „Studia Religiologica" 31 (1998), s. 183-200.
  • Symbolika krzyża w polemikach staroobrzędowych 1653–82 i jej źródła [w:] Kościoły wschodnie, J. Drabina (red.), „Studia Religiologica" 32 (1999), s. 201–212.
  • The Trail of Russian Miraculous Icons of Our Lady [w:] Selected Research Problems in the Geography of Pilgrimages, „Peregrinus Cracoviensis" 10 (2000), s. 165-180.
  • Cerkiew i naród w świetle pism rosyjskiej emigracji po roku 1917 [w:] Religia i polityka, B. Grott (red.), Kraków 2000, s. 183-196.
  • [wspólnie z z M. Bzinkowskim] Wokół problematyki definiowania Boga. Prawosławne wyznania wiary św. Grzegorza Palamasa i patriarchy Gennadiosa Scholariosa [w:] Absolut – Istota Najwyższa – Bóg, J. Drabina (red.), „Studia Religiologica" 33 (2000), s.235-246.
  • Negacja jako sposób mówienia o Bogu [w:] Ostatnie przed wielkim milczeniem. Język a religia, E. Przybył (red.), Kraków 2001, s. 137-145.
  • The Orthodox Church of Poland [w:] Religions, Churches and Scientific Studies of Religions: Poland and Ukraine, I. Borowik (red.), Kraków 2003, s. 29-40.
  • Major Orthodox Pilgrimage Destinations in the Past and Present Poland [w:] Sacred Geography, „Peregrinus Cracoviensis" 13 (2003), s. 167-178.
  • Święta Ruś na Sołowkach, „Więź" 1 (2004), s. 25-33.
  • Rosyjski antykatolicyzm, antypolskie fobie, „Więź" 12 (2005), s. 98-107.
  • Archipelag Sołowiecki i idea sakralizacji przestrzeni [w:] Pielgrzymki a sakralizacja przestrzeni, „Peregrinus Cracoviensis" 16 (2005), s. 77-90.
  • Problem z definicji sacrum, czyli o bezradności religioznawcy [w:] Europejczyk wobec sacrum. Wczoraj i dziś, C. Kałużyński (red.), Kraków 2005, s. 9-19.
  • Religie w Rosji w świetle prasy polskiej po 1989 roku [w:] Polacy i Rosjanie. Przezwyciężanie uprzedzeń, A. de Lazari, T. Rongińska (red.), Łódź 2006, s. 343-358.
  • Polska twarz rosyjskiego antykatolicyzmu [w:] Katalog uprzedzeń polsko – rosyjskich, A. de Lazari (red.), Warszawa 2006, s. 457-504.
  • Święte miasta, "Znak" 3 (2006), s. 11-18.
  • Pałac Kultury i Nauki jako socjalistyczna sakralizacja przestrzeni [w:] Pałac Kultury i Nauki. Między ideologią i masową wyobraźnią, Z. Grębecka, J. Sadowski (red.), Kraków 2006, s. 89-124.
  • Поляк-католик: истоки и функционирование национального мифа, "Неприкосновенный запас" 6/56 (2007).
  • [z Katarzyna Olszewską] Religie online czyli o procesie wirtualizacji religii [w:] Problemy religijne Europy nowożytnej i współczesnej, J. Drabina (red.), „Studia Religiologica" 40 (2007), s. 77-96.
  • Miejsce kobiet w Cerkwi, czyli pytania bez odpowiedzi [w:] Godzina kobiet? Recepcja nauczania Kościoła Rzymskokatolickiego o kobietach w Polsce w latach 1978-2005, E. Adamiak, M. Chrząstowska (red.), Poznań 2008, s. 107-124.
  • [wspólnie z H. Grzymałą – Moszczyńską] Kulturowo-religijne aspekty kary. kara w zależności od rodzaju wykroczenia przeciwko wymaganiom i przepisom związanym z poszczególnymi warstwami kultury [w:] Kara w nauce i kulturze, pod red. J. Utrat-Milecki, Warszawa 2009, s. 138-146.
  • Tradition vs, Modernity. Women's Roles in Orthodox Churches in the Face of Social and Cultural Changes in Poland and Ukraine [w:] Gender and Religion in Central and Eastern Europe, ed. E. Adamiak, M. Chrząstowska, Ch. Methuen, S. Sobkowiak, Poznań, 2009, s. 39-52.
  • [wspólnie z J. Sadowskim] Поэтические образы Юрия Шевчука как описание глубокого (мистического) религиозного опыта [w:] Русская рок-поэзия: текст и контекст (вып. 11), Екатеринбург - Тверь 2010, s. 99-107.
  • Siostra Katarzyna Steinberg z Lasek (1898-1977) [w:] Orbis Christianus. Studia ofiarowane Profesorowi Janowi Drabinie, „Studia Religiologia" 43 (2010), s. 183-200.
  • Naturalne metody stymulacji doświadczenia ekstazy w praktykach prawosławnych hezychastów, „Studia Religiologica" z. 44/ 2011, s. 121-133.
  • Mistyka zwyczajności. Idee religijne w twórczości s. Teresy Landy (1894-1972), „Przegląd Religioznawczy" 1 (247)/ 2013, s.79-92.
  • Początki Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża w Laskach w świetle materiałów archiwalnych, „Studia Religiologica", 2014, t. 47, z. 3, s. 179–196.
  • Nauczanie Kościoła Prawosławnego [w:] Duchowość Prawosławia, Warszawa-Białystok 2015, s. 9-16.
  • "Przedziwnie cudowna wymiana dóbr..." O sensie cierpienia w ujęciu Matki Elżbiety Róży Czackiej [w:] Religia, religijność, duchowość : w poszukiwaniu nowych perspektyw : księga jubileuszowa dla Pawła M. Sochy od przyjaciół i uczniów, Kraków 2015, s. 2013-211.
  • [wspólnie z Jakubem Sadowskim] Swoboda, wola i Jurij Szewczuk. Szkic semiotyczny [w:] Dostojewski i inni. Literatura – idee – polityka. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi de Lazariemu, Katowice 2016, s. 259-282.

Recenzje, sprawozdania, omówienia:

Pokonferencyjne impresje, „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy" 5-6 (1994), s. 147-151
Na pielgrzymich szlakach, „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy" 10 (1995), s. 106-110.
Księga u starowierców, „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy" 17 (1997), s. 111-115.
Optino i Kozielsk, „Więź" 9 (2006).
Kochanka Słowa, „Tygodnik Powszechny" 34 (2008).
„Tylko nieobecni są najbliżej". Wspomnienie o profesor Annie Świderkównie, „Znak" 10 (2008), s. 127-136.

Najważniejsze osiągnięcia:

• Nagroda Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego (2002, 2007, 2008, 2011).
• Udział w grancie (jako główny wykonawca): Semiotyczna mapa kultury rosyjskiej: kluczowe koncepty i kategorie. Systemowe opracowanie wraz z przygotowaniem do druku monografii naukowej, nr umowy: UMO-2011/01/B/HS2/02937, grant na badania podstawowe
• Nagroda Biblioteki im. Raczyńskich w Poznaniu za książkę Chodzić po wodzie. Z Anną Świderkówną rozmawia Elżbieta Przybył. Nagroda przyznana w 2003 roku.
• Udział w międzynarodowym grancie "Network on Teaching Religion in multicultural European Society (TRES)" finasowanym z funduszy UE i koordynowanym przez Uniwersytet w Uppsali (międzynarodowe badania porównawcze sposobów nauczania religii i przekazywania wiedzy o innych religiach); 2006-2008.
• uczestnictwo w grancie: "Uprzedzenia w stosunkach pomiędzy Polską i Rosją". Projekt realizowany pod kierownictwem prof. Andrzeja de Lazariego, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, zakończony w 2004 roku.
• uczestnictwo w grancie: "Krajobraz i sacrum. Czynniki i procesy kształtowania krajobrazu sakralnego na przykładzie wybranych kultur i religii". Projekt realizowany pod kierunkiem prof. Antoniego Jackowskiego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ.
• uczestnictwo w grancie: "Idee w Rosji. Leksykon rosyjsko - polsko - angielski".Projekt realizowany pod kierownictwem prof. dra hab. Andrzeja de Lazariego (Uniwersytet Łódzki), zakończony w roku 2000.
• stypendium badawcze ufundowane przez fundację Sasakawa Young Leaders Fellowship Fund (1994).
• stypendium programu Oxford Hospitality Scheme - Oxford University i Keston Institute (1998).